Moet u nu ineens een energielabel regelen voor uw rijksmonument?
Die vraag leeft bij veel monumenteigenaren. Dat begrijpen wij goed. Een rijksmonument is geen gewone woning of gebouw. U wilt zorgvuldig omgaan met historische materialen, bijzondere details en de ziel van het pand. Tegelijk krijgt u te maken met nieuwe regels. Dat kan onzeker voelen. Sinds 29 mei 2026 geldt de energielabelplicht ook voor beschermde monumenten. Daarmee is de eerdere uitzondering vervallen. Voor rijksmonumenten betekent dit dat u in bepaalde situaties een energielabel nodig heeft.
Een energielabel is verplicht bij:
- verkoop van uw monument;
- verhuur van uw monument;
- het sluiten van een nieuwe huurovereenkomst;
- het verlengen van een bestaande huurovereenkomst.
Bij een bestaande, doorlopende huurovereenkomst hoeft u dus niet direct een energielabel te laten opstellen. Ook blijven er uitzonderingen bestaan. Denk aan gebouwen die worden gebruikt voor erediensten of religieuze activiteiten. Bij twijfel kijken wij graag met u mee.
Van verplichting naar inzicht
De verplichting voelt misschien als extra werk. Toch kan een energielabel ook een goed startpunt zijn. Het geeft inzicht in de energieprestatie van uw monument. U ziet waar warmte verloren gaat, welke installaties aanwezig zijn en welke verbeteringen mogelijk lijken. Maar bij monumenten vraagt dit om nuance.
Een standaard energielabel kijkt vooral naar rekenregels. Die regels houden niet altijd rekening met hoe u het monument werkelijk gebruikt. Veel monumenten worden bijvoorbeeld niet in alle ruimten verwarmd. Ook zijn standaard maatregelen, zoals gevelisolatie of nieuw glas, niet altijd wenselijk of toegestaan. Daarom zien wij het energielabel niet als eindpunt. Wij zien het als begin van een zorgvuldig gesprek om uw pand te verduurzamen.
Waarom maatwerk nodig is
Een rijksmonument verduurzamen vraagt om balans. U wilt energie besparen en comfort verbeteren. Maar u wilt geen schade veroorzaken aan historische constructies. Ook wilt u voorkomen dat een maatregel later vastloopt bij de gemeente of monumentencommissie. Een DuMo-erfgoedadviseur kijkt daarom verder dan het label. Wij beoordelen het gebouw als geheel. We kijken naar de bouwkundige staat, het gebruik, de installaties, de monumentale waarden en de plannen die u heeft. Daarmee ontstaat een advies dat echt past bij uw monument.
Een maatwerkadvies kan bijvoorbeeld inzicht geven in:
- welke maatregelen technisch verantwoord zijn;
- welke maatregelen vergunningplichtig zijn;
- welke ingrepen het meeste effect hebben;
- welke risico’s er zijn voor vocht, ventilatie of monumentale onderdelen;
- welke kosten, besparingen en terugverdientijden realistisch zijn;
- welke subsidies of financieringen mogelijk zijn.
Dat is vooral waardevol als u een financieringsaanvraag, subsidieaanvraag of vergunningaanvraag voorbereidt. Een goed onderbouwd advies geeft vertrouwen. Voor uzelf, maar ook voor een gemeente, financier of subsidieverstrekker.
Onze tip: regel het niet los van elkaar
Heeft u binnenkort een energielabel nodig? Dan is het verstandig om dit direct te combineren met een breder maatwerkadvies. Zo voorkomt u dubbel werk. De opname van het gebouw, de technische gegevens en de beoordeling van maatregelen sluiten dan beter op elkaar aan. Wij adviseren daarom om eerst drie stappen te zetten:
- Controleer of uw monument al een geldig energielabel heeft.
- Verzamel informatie over eerdere verduurzamingsmaatregelen, zoals foto’s, facturen en technische gegevens.
- Laat beoordelen welke maatregelen passen bij uw monument, uw gebruik en uw toekomstplannen.
Zo verandert een verplicht energielabel in een praktisch kompas.
Mogelijke subsidie in voorbereiding
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) werkt aan een subsidieregeling voor het laten opstellen van een energielabel in combinatie met een maatwerkadvies door een DuMo-adviseur. Zodra hierover meer bekend is, informeren wij u graag. Klement Rentmeesters is uitstekend toegerust om u hierbij te begeleiden. Wij kennen de wereld van monumenten, verduurzaming, vergunningen en financiering als geen ander. Onze energieprestatieadviseurs zijn gespecialiseerd in energielabels voor monumenten. Wij verzorgen de opname, denken mee over passende maatregelen en vertalen de uitkomsten naar een helder advies en energielabel.
Heeft u plannen om uw rijksmonument te verkopen, te verhuren of te verduurzamen? Of wilt u weten of u onder de energielabelplicht valt? Neem dan contact met ons op. Wij kijken graag met u mee.
